هیچ محصولی در سبد خرید نیست
RAID Degraded در QNAP چیست؟ آموزش تعویض هارد خراب و Rebuild
9 دقیقه مطالعه
QNAP | RAID RECOVERY | STORAGE & SNAPSHOTS
RAID Degraded در QNAP چیست؟ آموزش شناسایی هارد خراب، تعویض دیسک و Rebuild
اگر ذخیره‌ساز QNAP شما پیام RAID Group Degraded یا Storage Pool Warning نمایش می‌دهد، به این معنی است که آرایه ذخیره‌سازی با کاهش افزونگی مواجه شده و احتمال از دست رفتن اطلاعات در صورت خرابی بیشتر وجود دارد.
در این آموزش یاد می‌گیرید قبل از هر اقدام چه چیزهایی را بررسی کنید، دیسک معیوب را چگونه شناسایی کنید، چه زمانی تعویض هارد مجاز است و اگر Rebuild شروع نشد چه کاری انجام دهید.
Degradedکاهش تحمل خرابی
Rebuildبازسازی افزونگی RAID
Hot-Swapوابسته به مدل NAS
Backupاولویت قبل از تعویض
پاسخ سریع: خطای RAID Degraded در کیونپ یعنی چه؟
وضعیت Degraded یعنی یک یا چند دیسک RAID از دسترس خارج شده‌اند، اما تعداد خرابی‌ها هنوز در محدوده تحمل RAID است. در بسیاری از پیکربندی‌های افزونه، اطلاعات همچنان قابل دسترسی هستند؛ بااین‌حال سطح حفاظت کاهش یافته است. ابتدا وضعیت دیسک‌ها و بکاپ را بررسی کنید، سپس فقط دیسک معیوب تأییدشده را طبق راهنمای مدل NAS تعویض کنید. پس از شناسایی دیسک جایگزین، فرآیند Rebuild معمولاً آغاز می‌شود.
خطای RAID Degraded یکی از هشدارهایی است که کاربران ذخیره‌ساز QNAP ممکن است در محیط QTS یا QuTS hero مشاهده کنند. این هشدار لزوماً به معنی حذف فوری تمام اطلاعات نیست، اما نباید آن را یک پیام ساده یا قابل چشم‌پوشی در نظر گرفت.
برای مثال، در یک RAID 5 با تحمل خرابی یک دیسک، از دست رفتن همان دیسک باعث می‌شود آرایه وارد وضعیت Degraded شود. اگر پیش از تکمیل بازیابی، خرابی مؤثر دیگری رخ دهد، اطلاعات ممکن است دیگر قابل دسترسی نباشند.
اگر هنوز با تفاوت RAID 1، RAID 5، RAID 6 و RAID 10 آشنا نیستید، ابتدا راهنمای RAID چیست و کدام RAID برای QNAP بهتر است؟ را مطالعه کنید. این مقاله روی عیب‌یابی و اقدامات بعد از خرابی تمرکز دارد، نه انتخاب اولیه نوع RAID.
قبل از هر کاری: این سه اشتباه را انجام ندهید
- بدون شناسایی دقیق شماره Bay و وضعیت دیسک، هیچ هاردی را خارج نکنید.
- اگر RAID وضعیت Not Active، Offline یا خرابی بیشتر از حد تحمل دارد، مراحل معمول تعویض Degraded را اجرا نکنید.
- گزینه‌هایی مانند Initialize، Create RAID Group، Remove Pool یا Format را برای رفع خطای Degraded اجرا نکنید؛ این عملیات می‌توانند اطلاعات را از بین ببرند.
معنی وضعیت‌های RAID در QNAP چیست؟
قبل از عیب‌یابی باید تفاوت وضعیت دیسک، RAID Group و Storage Pool را بدانید. وضعیت کلی Pool همیشه به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کدام دیسک باید تعویض شود.
Ready
RAID در وضعیت عادی قرار دارد. بااین‌حال وجود بکاپ مستقل همچنان ضروری است.
Degraded
تحمل خرابی RAID کاهش یافته، اما خرابی‌ها هنوز در محدوده تحمل پیکربندی هستند.
Rebuilding
سیستم در حال بازسازی RAID با دیسک جایگزین یا Spare است. تکمیل این مرحله باید کنترل شود.
Not Active
خرابی از تحمل RAID فراتر رفته است. این وضعیت با Degraded معمولی تفاوت دارد و نیازمند مسیر بازیابی مجزاست.
در بعضی شرایط وضعیت Storage Pool می‌تواند Warning یا Read-Only باشد. اگر دیسک دیگری هم نشانه خرابی دارد، به‌جای تلاش مکرر برای Rebuild باید حفظ و کپی‌کردن اطلاعات قابل‌دسترسی را در اولویت قرار دهید.
چک‌لیست فوری بعد از مشاهده RAID Degraded
☐ نوع RAID و تعداد دیسک‌های معیوب را ثبت کنید.
☐ از فایل‌های مهم بکاپ خارج از NAS تهیه یا سلامت بکاپ موجود را تأیید کنید.
☐ شماره دقیق Bay و شناسه دیسک مشکوک را در Storage & Snapshots بررسی کنید.
☐ وضعیت SMART، خطاهای Disk I/O و Event Log را بررسی کنید.
☐ پشتیبانی Hot-Swap مدل NAS و Bay موردنظر را تأیید کنید.
☐ دیسک جایگزین سازگار با ظرفیت قابل‌قبول آماده کنید.
☐ برای Rebuild زمان مناسب و برنامه پایش در نظر بگیرید.
چگونه هارد خراب را در QNAP شناسایی کنیم؟
برای تشخیص دیسک خراب، به چراغ قرمز روی دستگاه بسنده نکنید. ابتدا از پنل مدیریتی اطلاعات دیسک و RAID Group را بررسی کنید.
۱
ورود به NAS
با حساب مدیریتی وارد محیط QTS یا QuTS hero شوید.
۲
بررسی دیسک‌ها
به Storage & Snapshots و بخش Disks/VJBOD یا Disks بروید؛ نام منو بسته به نسخه متفاوت است.
۳
تطبیق Bay
وضعیت هر دیسک، شماره جایگاه، Serial Number و ارتباط آن با RAID Group را ثبت کنید.
۴
بررسی سلامت
SMART، خطاهای رسانه، I/O و رخدادهای مرتبط را برای تشخیص دقیق‌تر بررسی کنید.
اگر بیش از یک دیسک Warning یا Error دارد، یا شماره Bay مشخص نیست، تعویض عجولانه را متوقف کنید. خارج‌کردن دیسک سالم از RAID آسیب‌دیده ممکن است تحمل خرابی باقی‌مانده را از بین ببرد.
در RAID 1، RAID 5، RAID 6 و RAID 10 چند هارد می‌تواند خراب شود؟
RAID 1
در Mirror دو‌دیسکی، از دست رفتن یک دیسک قابل تحمل است؛ سلامت دیسک دیگر حیاتی است.
RAID 5
تحمل خرابی یک دیسک را دارد. خرابی دیسک دوم قبل از بازیابی می‌تواند باعث ازدست‌رفتن آرایه شود.
RAID 6
تحمل خرابی دو دیسک را دارد؛ وضعیت واقعی سایر دیسک‌ها باید پیش از Rebuild بررسی شود.
RAID 10
تحمل خرابی به این بستگی دارد که دیسک‌های خراب در کدام جفت‌های Mirror قرار گرفته باشند.
RAID 0 و JBOD مانند RAIDهای افزونه امکان بازسازی ساده داده پس از خرابی عضو را فراهم نمی‌کنند. دستورالعمل بازیابی آن‌ها باید جداگانه و براساس وضعیت داده و بکاپ بررسی شود.
آموزش تعویض هارد خراب QNAP و شروع RAID Rebuild
این مراحل برای RAIDهای دارای افزونگی و وضعیت Degraded در محدوده تحمل خرابی است؛ نه برای RAID 0، JBOD، Single Disk یا گروه‌های Not Active.
مرحله اول: سازگاری هارد جایگزین را بررسی کنید
دیسک جایگزین باید با مدل NAS، نوع رابط، محدودیت‌های سخت‌افزاری و الزامات ظرفیت RAID سازگار باشد. طبق راهنمای جدید QNAP، ظرفیت دیسک جایگزین بهتر است حداقل برابر با ظرفیت هر یک از دیسک‌های عضو RAID باشد.
صرف یکسان بودن ظرفیت تبلیغاتی روی جعبه کافی نیست؛ ظرفیت قابل استفاده و مشخصات فنی دیسک را نیز بررسی کنید. همچنین از نصب دیسک دارای SMART Warning یا Bad Block شناخته‌شده خودداری کنید.
مرحله دوم: Hot-Swap بودن مدل را تأیید کنید
همه NASهای QNAP و تمام جایگاه‌های آن‌ها الزاماً شرایط یکسانی برای Hot-Swap ندارند. مشخصات دقیق مدل را در وب‌سایت QNAP بررسی کنید.
دو حالت متفاوت
مدل دارای Hot-Swap: پس از تأیید خرابی دیسک، می‌توان مطابق راهنمای همان دستگاه دیسک را در وضعیت روشن تعویض کرد.
مدل فاقد Hot-Swap: قبل از خارج‌کردن دیسک باید NAS را طبق دستورالعمل QNAP خاموش کنید.
مرحله سوم: فقط دیسک معیوب تأییدشده را تعویض کنید
پس از ثبت شماره Bay، سریال و تأیید وضعیت سلامت، دیسک خراب را مطابق دستورالعمل مدل خارج کنید و دیسک سالم و سازگار را در جایگاه مشخص نصب کنید.
در این مرحله دیسک دوم را خارج نکنید، جایگاه‌ها را جابه‌جا نکنید و بدون نیاز عملیاتی NAS را چند بار خاموش و روشن نکنید.
مرحله چهارم: وضعیت Rebuild را بررسی کنید
در بسیاری از پیکربندی‌های پشتیبانی‌شده، بعد از نصب دیسک جدید، QTS یا QuTS hero فرآیند Rebuild را به‌صورت خودکار آغاز می‌کند.
از قسمت Storage & Snapshots وارد Storage/Snapshots شوید، Storage Pool یا Static Volume مربوط را انتخاب کنید و در پنجره Manage وضعیت RAID Group را بررسی کنید.
در صورت شروع موفق، وضعیت معمولاً به Rebuilding تغییر می‌کند. بعد از تکمیل بدون خطا، باید وضعیت گروه به حالت عادی مانند Ready بازگردد.
مرحله پنجم: تا پایان Rebuild صبر کنید و وضعیت را پایش کنید
در زمان بازسازی RAID، دیسک‌ها تحت بار بیشتری قرار می‌گیرند و ممکن است عملکرد NAS کاهش یابد. تا حد امکان از عملیات سنگین غیرضروری، تغییر RAID، توسعه ظرفیت یا تعویض سایر دیسک‌ها خودداری کنید.
پیشرفت فرآیند، سلامت دیسک‌ها و System Logs را بررسی کنید. وقتی Rebuild پایان یافت، دسترسی به فایل‌ها، Shared Folderها و وضعیت Storage Pool را کنترل کنید.
چرا Rebuild در QNAP بعد از تعویض هارد شروع نمی‌شود؟
یکی از مشکلات رایج این است که هارد جدید شناسایی شده، ولی RAID همچنان Degraded باقی می‌ماند. این الزاماً به معنی خرابی دوباره RAID نیست؛ گاهی دیسک جایگزین به‌صورت خودکار به RAID Group اختصاص داده نشده است.
در راهنمای رسمی به‌روزشده QNAP، برای سناریوی Degraded و در محدوده تحمل خرابی، مسیر زیر پیشنهاد شده است:
مسیر تنظیم Spare Disk برای شروع Rebuild
Storage & Snapshots
> Storage > Storage/Snapshots
> Select Pool / Static Volume
> Manage
> Degraded RAID Group
> Manage
> Configure Spare Disk
> Select Replacement Disk
> Apply
> Storage > Storage/Snapshots
> Select Pool / Static Volume
> Manage
> Degraded RAID Group
> Manage
> Configure Spare Disk
> Select Replacement Disk
> Apply
اگر سیستم دیسک جدید را در فهرست انتخاب نشان نمی‌دهد، موارد زیر را بررسی کنید:
- ظرفیت قابل‌استفاده دیسک از ظرفیت موردنیاز کمتر نباشد.
- دیسک دارای خطای SMART یا Bad Block نباشد.
- رابط و مدل دیسک با دستگاه QNAP سازگار باشد.
- دیسک توسط Storage Pool یا تنظیم دیگری اشغال نشده باشد.
- RAID همچنان در وضعیت Degraded قابل‌بازسازی باشد، نه Not Active.
نام و محل منوها بین نسخه‌های QTS و QuTS hero ممکن است متفاوت باشد. اگر مسیر بالا وجود ندارد، بدون آزمایش تصادفی گزینه‌های Storage، از راهنمای نسخه نصب‌شده یا پشتیبانی QNAP استفاده کنید.
این راهکار برای RAID Offline یا Not Active نیست
اگر تعداد دیسک‌های خراب از ظرفیت تحمل RAID بیشتر شده، راه‌اندازی اجباری Rebuild یا انتخاب تصادفی دیسک ممکن است شرایط بازیابی را بدتر کند. در این وضعیت تغییرات را متوقف کنید و برای بازیابی تخصصی داده اقدام کنید.
اگر RAID Degraded به Read-Only تغییر کند چه کنیم؟
تغییر وضعیت به Read-Only یا بروز خطای جدید حین Rebuild ممکن است به مشکل دیسک دیگری یا وضعیت بحرانی Storage Pool مربوط باشد. در چنین شرایطی نباید فرض کرد که تعویض یک هارد دیگر مشکل را حل می‌کند.
اگر فایل‌ها هنوز در دسترس هستند، ابتدا داده‌های حیاتی را به یک مقصد مستقل منتقل کنید. سپس وضعیت دیسک‌ها، خطاهای سیستم و امکان بازیابی را بررسی کنید.
اگر Storage Pool اصلاً Mount نمی‌شود یا RAID به Not Active تغییر کرده است، ادامه اقدامات باید بر اساس مسیر تخصصی بازیابی انجام شود، نه مراحل ساده این مقاله.
مدت زمان Rebuild در QNAP چقدر است؟
مدت زمان RAID Rebuild عدد ثابتی ندارد و به ظرفیت دیسک‌ها، نوع RAID، سرعت و سلامت هاردهای باقی‌مانده، تعداد دیسک‌ها، میزان ترافیک NAS و تنظیمات اولویت بازسازی وابسته است.
برای آرایه‌های حجیم، این فرآیند ممکن است ساعت‌های طولانی و گاهی بیشتر از یک روز زمان ببرد؛ اما بدون اطلاعات واقعی دستگاه نباید زمان دقیقی برای پایان Rebuild اعلام کرد.
اگر پیشرفت فرآیند برای مدت غیرعادی متوقف شده، خطاهای I/O افزایش یافته یا وضعیت RAID بدتر شده است، قبل از هر اقدام، لاگ‌ها و سلامت دیسک‌ها را بررسی کنید.
مثال عملی: خرابی یک هارد در NAS چهار‌دیسکی QNAP
سناریوی فرضی — RAID 5 با چهار دیسکفرض کنید یک NAS چهار‌دیسکی با RAID 5 در دفتر شرکت برای اشتراک فایل و نگهداری اسناد استفاده می‌شود. یکی از دیسک‌ها دچار مشکل شده و RAID Group به وضعیت Degraded تغییر کرده است.
اگر سه دیسک باقی‌مانده سالم و اطلاعات همچنان در دسترس باشند، ابتدا بکاپ اطلاعات حیاتی بررسی می‌شود. سپس Bay دیسک معیوب از پنل مدیریتی شناسایی، هارد جایگزین سازگار تهیه و مطابق وضعیت Hot-Swap دستگاه تعویض می‌شود.
پس از شروع Rebuild، وضعیت تا بازگشت به Ready پایش می‌شود. اگر دیسک دیگری نیز نشانه خرابی داشته باشد، سناریو دیگر یک تعویض عادی و کم‌ریسک نیست و باید برای حفظ داده‌ها اولویت متفاوتی در نظر گرفت.
چگونه احتمال بروز دوباره RAID Degraded را کاهش دهیم؟
- پایش سلامت هارد: وضعیت SMART، خطاهای خواندن و نوشتن و هشدارهای سیستم را دوره‌ای بررسی کنید.
- بکاپ مستقل: اطلاعات حیاتی را فقط روی همان RAID نگه ندارید؛ RAID جایگزین Backup نیست.
- انتخاب RAID مناسب: برای آرایه‌های حجیم و داده‌های حساس، سطح تحمل خرابی را هنگام طراحی بررسی کنید.
- دیسک Spare: در مدل‌ها و سناریوهای پشتیبانی‌شده، استفاده از Spare می‌تواند زمان انتظار برای آغاز بازسازی را کاهش دهد.
- برق و تهویه مناسب: UPS، دما، سلامت فن و شرایط محیطی NAS را بررسی کنید.
- تست بازیابی: تنها داشتن نسخه بکاپ کافی نیست؛ قابلیت Restore اطلاعات نیز باید آزمایش شود.
اگر در کنار خرابی دیسک، با مشکل فضای Snapshot مواجه شده‌اید، مقاله چرا بعد از حذف Snapshot در QNAP فضای NAS آزاد نمی‌شود؟ را نیز بخوانید. توجه داشته باشید این دو مشکل علت یکسانی ندارند و نباید راهکارهای آن‌ها را با هم اشتباه گرفت.
برای تقویت امنیت مدیریتی NAS نیز راهنمای Security Center، QuFirewall و Malware Remover در QNAP مکمل خوبی است. امنیت سیستم و سلامت RAID دو لایه متفاوت از حفاظت داده هستند.
برای تعویض هارد خراب QNAP چه دیسکی بخریم؟
انتخاب دیسک جایگزین باید براساس فهرست سازگاری مدل NAS، ظرفیت موردنیاز RAID، نوع رابط و الگوی کارکرد سیستم انجام شود. استفاده از HDD مناسب NAS یا Enterprise در محیط‌های سازمانی می‌تواند از نظر ویژگی‌های طراحی و بار کاری اهمیت داشته باشد؛ اما صرف داشتن عنوان Enterprise به معنی سازگاری تضمینی نیست.
اگر دستگاه در محیط حساس سازمانی کار می‌کند، پیش از خرید شماره مدل دقیق NAS، مدل دیسک فعلی، ظرفیت و وضعیت RAID را ثبت کنید.
برای مشاهده مدل‌های مختلف ذخیره‌ساز به صفحه خرید QNAP فرابرد تک مراجعه کنید. مشاوره انتخاب NAS یا بررسی سازگاری هارد باید بر اساس مشخصات فنی واقعی دستگاه انجام شود.
سؤالات متداول درباره RAID Degraded در QNAP
جمع‌بندی: بهترین اقدام هنگام RAID Degraded کیونپ
وقتی RAID در QNAP وارد وضعیت Degraded می‌شود، مهم‌ترین اقدام تعویض سریع اما حساب‌شده دیسک خراب است. نخست باید سلامت داده‌ها و بکاپ ارزیابی شود، سپس شماره دقیق دیسک معیوب، نوع RAID و وضعیت Hot-Swap دستگاه تأیید شود.
پس از نصب هارد سالم و سازگار، Rebuild معمولاً آغاز می‌شود. اگر بازسازی شروع نشد، باید امکان اختصاص دیسک به RAID Group و خطاهای سلامت یا ظرفیت بررسی شوند.
برای RAIDهای Not Active یا شرایطی که چند دیسک درگیر خرابی هستند، اقداماتی که برای Degraded عادی طراحی شده‌اند می‌توانند نامناسب باشند. در این موارد حفظ داده و مسیر بازیابی تخصصی در اولویت است.
FARABORD TECH | QNAP STORAGE SOLUTIONS
انتخاب NAS و هارد مناسب برای ذخیره‌سازی سازمانی
شرکت فرابرد رایانه هوشمند آریانا در حوزه تأمین ذخیره‌سازهای QNAP، هاردهای Enterprise و راهکارهای ذخیره‌سازی شبکه فعالیت می‌کند.
برای بررسی سازگاری تجهیزات و انتخاب مدل مناسب، شماره مدل QNAP، ظرفیت هاردها و نیاز شبکه را با کارشناسان فرابرد تک مطرح کنید.
منابع رسمی QNAP
راهنماهای فوق بر مبنای مستندات رسمی QNAP تدوین شده‌اند. قبل از اقدام روی دستگاه عملیاتی، راهنمای مختص مدل و نسخه QTS یا QuTS hero خود را بررسی کنید.
دیدگاه ها برای این نوشته بسته می باشد